Şirketlerin bordro süreçlerinde en fazla hata yapılan konuların başında, çalışanlara yapılan ödemelerin SGK primine dahil edilip edilmeyeceğinin doğru belirlenmesi gelmektedir. Özellikle hatalı bordrolama işlemleri; eksik sigorta primi bildirimi, teşvik kayıpları, yüksek tutarlı idari para cezaları ve işçilik uyuşmazlıkları gibi ciddi sonuçlara neden olabilmektedir.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında bazı ödemeler prime esas kazanç içerisinde değerlendirilirken, bazı ödemeler ise SGK primi dışında tutulmaktadır. Bu nedenle işverenlerin ücret politikalarını ve yan hak uygulamalarını mevzuata uygun şekilde yönetmesi büyük önem taşır.
Prime Esas Kazanç Nedir?
SGK uygulamalarında çalışan adına bildirilen ve sigorta prim hesaplamasında dikkate alınan tutar “prime esas kazanç” olarak ifade edilmektedir. Çalışana sağlanan maaş, ek ödeme, prim ve çeşitli sosyal hakların önemli bir kısmı bu kapsamda değerlendirilir.
Bordrolama süreçlerinde ödemeler genel olarak üç farklı grupta incelenmektedir:
- Ücret niteliğindeki ödemeler
- Prim ve ikramiye kapsamındaki ödemeler
- SGK priminden istisna tutulan ödemeler
Bu ayrımın doğru yapılması hem SGK mevzuatı açısından hem de işverenin mali risklerinin azaltılması açısından kritik öneme sahiptir.
SGK Primine Dahil Edilen Ödemeler
Ücret Niteliğindeki Ödemeler
Çalışanın yaptığı iş karşılığında elde ettiği düzenli kazançlar sigorta primine tabi tutulmaktadır.
Bu kapsamda değerlendirilen başlıca ödemeler şunlardır:
- Aylık maaş,
- Fazla çalışma ücretleri,
- Hafta tatili ücretleri,
- Ulusal bayram ve genel tatil çalışma ücretleri,
- Yıllık izin ücretleri.
Bu ödemeler, çalışanın hak kazandığı ayın SGK prime esas kazancına dahil edilmektedir.
Prim ve İkramiye Türündeki Ödemeler
Performans artırmak, çalışan motivasyonunu desteklemek veya ödüllendirme amacıyla yapılan birçok ek ödeme de SGK matrahına dahil edilmektedir.
Örneğin;
- Performans primleri,
- Bayram ikramiyeleri,
- Yılbaşı ödemeleri,
- İzin harçlıkları,
- Bayram destek ödemeleri,
- Kreş yardımları,
- Kira yardımları,
- Yakacak yardımları,
- Araç yardımları,
- Nakit yol ücretleri,
- Nakit yemek yardımları,
- Çocuk ve aile yardımlarının istisna limitini aşan bölümü
sigorta primine tabi tutulmaktadır.
Bu tür ödemeler çoğunlukla ödemenin yapıldığı dönemin SGK matrahına eklenerek bildirilmektedir.
SGK Priminden Muaf Tutulan Ödemeler
Mevzuat kapsamında bazı ödemeler sigorta primi dışında değerlendirilmektedir. Ancak burada dikkat edilmesi gereken en önemli konu, bazı ödemelerin tamamen değil belirli istisna sınırları dahilinde SGK’dan muaf tutulmasıdır.
Sigorta primine tabi olmayan ödemelerden bazıları şunlardır:
- Ayni yardımlar,
- Ölüm yardımı,
- Doğum yardımı,
- Evlenme yardımı,
- Görev yollukları,
- Seyyar görev tazminatı,
- Kıdem tazminatı,
- İhbar tazminatı,
- Kasa tazminatı,
- İstisna sınırını aşmayan çocuk ve aile yardımları.
Özellikle sosyal yardımlarda ödemenin nakit veya ayni olarak yapılması SGK uygulamaları açısından farklı sonuçlar doğurabilmektedir.
Bordro Süreçlerinde En Sık Yapılan Hatalar
Nakit ve Ayni Yardımların Karıştırılması
Yemek yardımı, sosyal yardım veya yakacak yardımı gibi ödemelerde yardımın ayni mi yoksa nakdi mi yapıldığı SGK uygulamasını doğrudan etkiler. Hatalı uygulamalar eksik prim riskine neden olabilir.
Prim ve Ek Ödemelerin Hatalı Bordrolanması
Ücret, prim ve ikramiye ödemelerinin bordro üzerinde ayrı şekilde gösterilmesi gerekir. Yanlış sınıflandırmalar SGK denetimlerinde önemli riskler oluşturabilir.
Güncel İstisna Tutarlarının Takip Edilmemesi
Yemek yardımı, çocuk yardımı ve aile yardımı gibi ödemelerde her yıl güncellenen SGK istisna tutarlarının düzenli olarak takip edilmesi gerekir.
Profesyonel Bordro Yönetimi Neden Önemlidir?
Bordro ve SGK süreçlerinde yapılan küçük hatalar bile şirketler açısından ciddi maliyetlere yol açabilmektedir.
Yanlış SGK uygulamaları;
- İdari para cezaları,
- Gecikme faizleri,
- SGK teşvik kayıpları,
- İşçilik alacağı davaları,
- Denetim riskleri
gibi önemli sonuçlar doğurabilir.
Bu nedenle şirketlerin bordro süreçlerini güncel mevzuata uygun, profesyonel ve sistemli şekilde yönetmesi büyük önem taşımaktadır.
Sonuç
Sigorta primine tabi olan ve olmayan ödemelerin doğru sınıflandırılması; işverenlerin SGK yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirmesi, mali riskleri azaltması ve çalışan haklarını koruması açısından kritik öneme sahiptir.
Özellikle ücret, prim, ikramiye ve yan hak uygulamalarında mevzuata uygun bordrolama yapılması; şirketlerin hem denetim süreçlerinde güvenli hareket etmesini hem de SGK süreçlerini sağlıklı şekilde yönetmesini sağlar.
HRD Danışmanlık’ın Sunduğu Hizmetler
Bordrolama Hizmeti – Bordro Outsource ve Bordro Dış Kaynak Yönetimi
HRD Danışmanlık olarak sunduğumuz bordro outsource hizmeti ile işletmelerin tüm bordrolama süreçlerini mevzuata uygun şekilde yönetiyoruz. Maaş hesaplamaları, puantaj işlemleri, SGK bildirgeleri, teşvik uygulamaları ve yasal raporlamalar uzman bordro ekibimiz tarafından eksiksiz olarak yürütülmektedir.
Akıllı dijital bordro yönetim sistemimiz sayesinde şirketler bordro operasyonlarını tek panel üzerinden takip edebilir, operasyonel iş yükünü azaltabilir ve insan kaynakları süreçlerinde verimlilik sağlayabilir.
Ar-Ge ve Teknopark Bordrolama Hizmetleri
4691 ve 5746 sayılı kanunlar kapsamında faaliyet gösteren Ar-Ge merkezleri ve teknopark firmalarına özel bordro yönetimi ve SGK danışmanlığı hizmeti sunuyoruz. Teşvik ve istisna süreçlerini mevzuata uygun şekilde yöneterek işletmelerin mali ve hukuki risklerini minimize ediyoruz.
İş ve SGK Hukuku Danışmanlığı
İş hukuku danışmanlığı ve SGK danışmanlığı hizmetlerimiz kapsamında; iş sözleşmeleri, fesih süreçleri, SGK uygulamaları, teşvik analizleri ve mevzuat süreçlerinde şirketlere profesyonel destek sağlıyoruz.
Dijital İzin ve Zaman Yönetimi Çözümleri
Dijital izin yönetim modülümüz sayesinde çalışan izin süreçleri, onay mekanizmaları ve izin bakiyeleri tek sistem üzerinden kolayca yönetilebilmektedir. Böylece insan kaynakları operasyonları daha hızlı, şeffaf ve sürdürülebilir hale gelir.
www.hrddanismanlik.com
0850 850 04 73
bilgi@hrddanismanlik.com
